Khung giá đất hết sứ mệnh?

Theo chuyên gia kinh tế Đinh Trọng Thịnh, diễn biến của thị trường địa ốc phụ thuộc vào nhiều yếu tố, nhưng Nghị quyết số 18-NQ/TW năm 2022 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII về tiếp tục đổi mới, hoàn thiện thể chế, chính sách, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý và sử dụng đất… được kỳ vọng sẽ tạo ra nhiều chuyển biến tích cực. Trong đó, việc bỏ khung giá đất sẽ kéo theo hàng loạt thay đổi trong các Luật Đất đai, Luật Doanh nghiệp, Luật Đấu thầu, Luật Đầu tư…và điểm được kỳ vọng nhất là tăng tính minh bạch của thị trường, tạo điều kiện thuận lợi cho nhà đầu tư, doanh nghiệp trong hoạt động đầu tư – kinh doanh cũng như phát triển dự án.

Nếu còn áp khung giá đất thì tình trạng mất cân bằng lợi ích giữa Nhà nước, người dân và doanh nghiệp sẽ còn kéo dài và gây ra nhiều hệ lụy. Bởi vậy, việc bỏ khung giá đất, thực hiện đấu giá quyền sử dụng đất và đấu thầu chuyển nhượng dự án sẽ làm hài hòa quyền lợi các bên, từ đó tạo hiệu ứng tích cực cho thị trường bất động sản.

Khi bỏ khung giá đất, trong ngắn hạn, các dự án đã xong giải phóng mặt bằng, đã hoàn thành nghĩa vụ thuế cho Nhà nước…sẽ khó có thể bán giá thấp do triển khai dự án mới khó hơn, tiền giải phóng mặt bằng cao hơn, tiền thuế đóng nhiều hơn…, điều này dẫn tới việc thị trường sẽ tiếp tục thiếu nguồn cung nhà ở, các nhà đầu tư đã mua vào không vội vã bán ra kể cả khi thị trường không tăng trưởng.

Tuy nhiên, trong dài hạn hơn, những vướng mắc trong việc xác định giá đất làm căn cứ bồi thường giải phóng mặt bằng sẽ được tháo gỡ, những chủ đầu tư năng lực yếu kém cũng dễ lộ diện hơn… Đặc biệt, đất nông nghiệp sẽ lên ngôi, nhất là đất trồng cây lâu năm, do được tăng hạn mức sở hữu nhiều lần, người dân không còn lo bị đền bù giá thấp. Thị trường sẽ không còn việc lập dự án theo kiểu “xin – cho” tràn lan, mà phải thông qua đấu giá, đấu thầu, giúp người sở hữu đất nông nghiệp yên tâm sở hữu và sử dụng.

Điểm cần lưu ý nữa là khi việc bỏ khung giá đất được triển khai chính thức, rất cần có các thông tư, nghị định hướng dẫn cụ thể để áp dụng, vận hành hiệu quả trên thực tiễn, từ cách tính giá, tính thuế, cơ chế đền bù, đến cơ sở dữ liệu nguồn để làm yếu tố so sánh giá… Đặc biệt, cần có một bộ tiêu chí chuẩn, đầy đủ, quy định rõ ràng các yếu tố tham khảo, tính giá đất để tất cả các địa phương cùng áp dụng cho thống nhất.

Cảm ơn bạn đã đọc bài viết và chúc bạn thành công!